Wikipedia gewikt en gewogen

Amper twee maanden geleden schreef ik een eerste blog over Wiki’s in het algemeen. Ik schreef toen onder meer: “Het idee is ongelooflijk democratisch, iedereen mag zoveel aanpassen als hij wil, maar daar schuilt dan ook onmiddellijk het gevaar in. Dit vereist namelijk van iedereen een correct gebruik”. En over Wikipedia: “Op Wikipedia is er voldoende sociale controle. Uit eigen onderving weten we dat onze Doppler gebruikers de Podcasting wiki in het oog houden. Als een concurrent iets te subjectieve informatie toevoegt, wordt dat onmiddellijk gecorrigeerd.”

Vandaag heb ik maar weinig positieve gevoelens meer over Wikipedia. Ik heb de laatste weken een paar testjes gedaan. Bij verschillende onderwerpen had ik zinnen toegevoegd die niet fout waren, maar ook niets toevoegden. Voor alle tests heb ik accounts aangemaakt, zodat ik de veranderingen goed kon volgen. Mijn aanpassingen die na een week nog online stonden, heb ik terug zelf weggenomen. Ik heb eraan getwijfeld of ik alle details hier zou neerschrijven, wat mijn post meer zou onderbouwen, maar ik ga die stap overslaan en mij beperken tot enkele bedenkingen.

Bij elk onderwerp op Wikipedia kan je de geschiedenis nagaan. Bij de onderwerpen waar alleen om de paar dagen een verandering gebeurde, werd mijn wijziging nooit recht gezet. Bij pagina’s die erg populair zijn, werden mijn wijzigingen binnen het uur recht gezet. Het record was 11 minuten.

Ik heb meerdere druk bezochte onderwerpen dagelijks gevolgd. Mijn conclusie is dat Wikipedia vooral een oorlog is tussen partijen die allen hun gelijk willen halen. In sommige gevallen resulteert dit in kwalitatieve vooruitgang, maar meestal is het een welles-nietes spelletje. Gezien het open karakter bestaat er ook geen juiste versie, geen juiste interpretatie en heeft er ook niemand gelijk of ongelijk.

Er is wel een duidelijk verschil tussen artikels over pakweg historische figuren en onderwerpen met een commercieel of persoonlijk belang (dat kan een stad zijn, een bekende levende persoon of een product). Bij commerciële onderwerpen, laten we de stad Gent als voorbeeld nemen, zie je initieel alleen basis informatie (geschiedenis en toeristische elementen). Nadien komen de commerciële belangen opzetten die resulteren in eindeloze lijsten (zoals de lijst met bekende Gentenaars), die op hun beurt weer veranderd worden met redenen als “wegnemen reclame”, en dan weer opgevolgd worden door een nieuwe wijziging.

Laten we dit illustreren met een voorbeeld: Gent op 13/01/2002, 21/01/2003, 30/09/2003, 31/10/2004, 02/11/2004, en vandaag.

Wat is nu de waarde van Wikipedia? Vandaag zou ik adviseren om Wikipedia enkel te gebruiken als een persoonlijke informatiebron die een startpunt kan betekenen naar meer informatie. Als leerkracht zou ik mijn studenten niet meer toe laten om Wikipedia te gebruiken als bron waarop men zijn inzichten gaat baseren, waarop men verder gaat bouwen of waarnaar men mag verwijzen als een betrouwbare bron. Ik ga ook in mijn eigen weblog Wikipedia, waar mogelijk, overslaan.

Ik ben nog steeds een voorstander van Wiki’s, maar alleen met een ingebouwd controle systeem. Zuivere objectiviteit en juistheid nastreven is een illusie, daar zijn zelfs onze geschiedenis en schoolboeken een mooi voorbeeld van. Soms bestaat er ook geen enige echte waarheid. Maar er zijn te veel verschillende belangen binnen een collectiviteit, zoals de gehele wereld die meeschrijft aan Wikipedia, om tot een aanvaardbaar, kwalitatief en betrouwbaar geheel te komen.

U zegt?
  1. Huug says:

    ‘Zeepkist’. Grappige toevoeging. 😉

  2. duimdog says:

    Dat het hier beschreven fenomeen zich voor zal doen bij populaire pagina’s of ‘hete’ onderderwerpen dat geloof ik graag. Maar gooien we niet het kind met het badwater weg als we er nu weer een of ander moderatiesysteem aan gaan toevoegen?
    Ik denk dat het huidige systeem op 95% van de pagina’s w

  3. Smetty says:

    Het is nooit zwart-wit. Zeker niet in een omgeving met duizenden artikels. Alleen, wat vandaag goed geschreven is, kan morgen hopeloos de mist in gaan. In een onderwijs omgeving wijs ik Wikipedia echter resoluut af.
    Dat weerhoudt niet dat het systeem een rijke bron aan informatie biedt. Wie het kan gebruiken moet dat vooral doen.

  4. Peter says:

    Herkenbaar. Ik heb ooit eens geprobeerd de formule voor conversie van CMYK <-> RGB aan te passen omdat die verkeerd was. Mijn correctie werd telkens verwijderd. Ik heb dan maar mijn http://www.forret.com/projects/hizmo/cmyk_rgb.asp converter gemaakt die WEL correct werkt 🙂

    Maar afgezien daarvan vind ik Wikipedia wel waardevol, zeker voor de meer exotische onderwerpen. Het blijft een sociaal experiment, en sommige mensen schijnen nogal lange tenen te hebben, te vergelijken met bloggers: sommige ervan hebben heel agressieve conversatie gewoontes (ik druk me zacht uit), die in de ‘normale’ wereld amper aanvaard zouden worden.

  5. duimdog says:

    Waarom wiki’s zo resoluut afwijzen in het onderwijs? alsof de rest van internet zo betrouwbaar is?! We moeten onze studenten leren om de informatie die ze van internet halen te valideren: hoe betrouwbaar is de bron, welke waarde kan ik er aan toekennen. Daar hoort bij dat het bij een wiki-pagina nuttig kan zijn om eens bij de geschiedenis te gaan kijken om te zien wat voor discussie er over een onderwerp is.

  6. Smetty says:

    @Duimdog: volledig akkoord dat we studenten moeten leren omgaan met het internet.
    Maar (in Vlaanderen):

    1) Het vak media wordt in een beperkt aantal richtingen gegeven. Amper een paar procenten van de leerlingen in het middelbaar onderwijs bestuderen de media. Voor de rest moet je hopen dat het in andere vakken aan bod komt.
    2) Een voldoende kennisniveau van het internet bij het onderwijs personeel, en dan vooral de nieuwe toepassingen zoals weblogs, podcasts, wiki’s etc is vandaag nog bijna onbestaande.
    3) Met wat ik zelf de voorbije twee jaren gezien heb, vrees ik dat we nog een paar jaar van een voldoende kennis niveau bij onderwijs personeel verwijderd zijn. Ik wil met punt 2 niemand beledigen, maar sorry het is wel de realiteit.
    4) Stel dat we een leerkracht hebben die zelf goed thuis is in de internetmaterie. Dan kunnen we studenten aanleren hoe ze met Wiki’s kunnen omgaan. Maar is het dan verantwoord om de betrouwbaarheid van een wiki te laten afhangen van de geschiedenis of de discussie? Het probleem ligt hier voor mij eerder bij de bron, de auteur. Bij andere webpagina’s kan je gaan kijken wie de schrijver is of de organisatie achter de site.
    5) Ik zie vandaag niet hoe ik aan studenten kan garanderen dat een bepaalde Wiki pagina een betrouwbare bron is. Dus daarom zou ik ook voorstellen dat ze nooit verder bouwen op een Wiki, tenzij de informatie gecheckt wordt aan andere bronnen. Ik sluit dus niet uit dat Wikipedia een mooi startpunt kan zijn. Wat mij betreft geen aanvaardbare bron, maar elke leerkracht moet daar zelf zijn verantwoordelijkheid in kunnen nemen.

  7. Dafke says:

    Sorry ik ben al een paar dagen niet meer mee

  8. bosmeneer says:

    Er moet – vooral voor de populaire Wiki-sites, zoals Wikipedia – een veel beter moderatie-systeem uitgevonden worden. Een soort van forum achter ieder onderwerp waar nieuwe toevoegingen worden bediscussieerd. Als er enige dicussie over de waarheid is, dan wordt de tekst niet aangepast.

    De Gent-pagina is op zich redelijk goed gevuld. Wat ik zou aanpassen is om alle links vanaf het kopje Toerisme onder een link naar een externe site plaatsen. Op enkele pagina’s staat zo weinig informatie, daar heb ik geen bal aan. En wie heeft ooit bedacht niet-werkende-links naar BG-ers te plaatsen?

  9. Huug says:

    “Adri! Waar is mijnen bril?” Woaw, leuke ‘omkat’ maar de letterjes in de ‘reageerdozen’ zijn wel heel erg klein geworden. Anders: hulde! Respect !

  10. ine says:

    comment op de comment:
    ben met je akkoord over internetkennis van leraars.
    helaas driewerf helaas…
    maar er zit toch ook een en ander structureel fout me dunkt. net terug van een gastoptreden in een middelbare school, iets fantastisch. maar in o-zo weinig scholen.
    vraag me soms af hoeveel scholen juist een vak media hebben. bijv…

    een post hierover op http://mastuvu.typepad.com/tu_las_vu/

Trackbacks for this post

  1. Smetty’s Soapbox » Wikipedia, 138 dagen later